काठमाडौं । इरान र अमेरिकाबीच तनाव अन्त्यतर्फ उन्मुख भएको संकेतसँगै अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानसँग युद्ध अन्त्यका लागि सहमति जुटेको र इरानमाथिको अमेरिकी नाकाबन्दी हटाउने प्रक्रिया अघि बढाइएको जानकारी दिएपछि कच्चा तेलको मूल्य उल्लेख्य रूपमा घटेको हो।
विश्व बजारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य करिब ३.९ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८४ डलर आसपास पुगेको छ। त्यस्तै अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट (डब्लुटिआई) तेलको मूल्य पनि ४.८ प्रतिशतले घट्दै प्रतिब्यारेल ८१ डलर नजिक पुगेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन्।
पछिल्ला केही महिनादेखि मध्यपूर्वमा बढेको तनावका कारण तेल बजार अस्थिर बन्दै आएको थियो। तर युद्ध अन्त्यतर्फको पहल र समुद्री मार्ग खुला हुने संकेतले बजारमा विश्वास बढाएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानसँगको समझदारी अन्तिम चरणमा पुगेको उल्लेख गरेका छन्। इरानका अधिकारीहरूले समेत दुवै पक्षबीच सहमतिपत्र तयार भइसकेको र निकट भविष्यमा औपचारिक हस्ताक्षर हुन सक्ने बताएका छन्।
सहमतिको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको विश्वकै संवेदनशील तेल ढुवानी मार्ग मानिने Strait of Hormuz लाई पुनः सहज रूपमा सञ्चालन गर्ने तयारी हो। युद्धका क्रममा प्रभावित बनेको यो जलमार्ग खुला भएसँगै विश्व बजारमा तेल आपूर्तिमा सहजता आउने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि ऊर्जा क्षेत्रका विज्ञहरूले तत्काल मूल्य घटे पनि दीर्घकालीन रूपमा यही अवस्था कायम रहनेमा शंका व्यक्त गरेका छन्। युद्धका कारण बन्द भएका तेल उत्पादन केन्द्र पुनः सञ्चालन गर्न, क्षतिग्रस्त संरचनाको मर्मत गर्न तथा विभिन्न देशले आफ्नो रणनीतिक इन्धन भण्डारण पुनः भर्न समय लाग्ने भएकाले आगामी महिनाहरूमा मूल्य पुनः बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
तेल बजारमा आएको सुधारको प्रभाव सेयर बजारमा पनि देखिएको छ। अमेरिकी फ्युचर्स बजारमा सकारात्मक संकेत देखिँदै डाउ जोन्स, एस एन्ड पी ५०० तथा नास्डाक सूचकहरूमा वृद्धि भएको अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
ऊर्जा बजारमा देखिएको यो परिवर्तनलाई विश्व अर्थतन्त्रका लागि राहतको संकेतका रूपमा हेरिएको छ, यद्यपि आपूर्ति प्रणाली पूर्ण रूपमा सामान्य बन्न अझै केही समय लाग्ने अनुमान गरिएको छ।
