रोल्पा । नेपाली राजनीतिक परिवर्तनको आधारभूमि मानिने रोल्पामा जनयुद्धको इतिहास र शहीदहरूको बलिदानलाई समेटिएको महत्वपूर्ण कृतिको सार्वजनिक गरिएको छ।
‘जनयुद्धको उद्गमस्थल–रोल्पा’ शीर्षकको उक्त पुस्तक आइतबार एक भव्य समारोहका बीच विमोचन गरिएको हो। यो कृति दश वर्षे जनयुद्धका क्रममा सहादत प्राप्त गर्ने वीर शहीदहरूको योगदानलाई लिपिबद्ध गर्ने उद्देश्यले तयार पारिएको आयोजकले जनाएको छ।
आईसीटी फोरम, रोल्पाका संयोजक शोभराम रानाको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रमको सञ्चालन पनि उहाँले नै गर्नुभएको थियो। कार्यक्रममा बोल्दै रानाले पुस्तक प्रकाशनको उद्देश्य प्रष्ट पार्दै रोल्पाको माटोले देश परिवर्तनका लागि दिएको बलिदानलाई इतिहासमा सुरक्षित राख्नु आवश्यक रहेको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार, नयाँ पुस्तामा इतिहासप्रति चासो घट्दै गएको अवस्थामा यस्ता दस्तावेजहरूले उनीहरूलाई सही दिशानिर्देशन गर्ने विश्वास लिइएको छ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा पूर्व अर्थमन्त्री वर्षमान पुन ‘अनन्त’ले पुस्तक विमोचन गर्नुभएको थियो। विमोचनपश्चात सम्बोधन गर्दै उहाँले रोल्पाले नेपालको राजनीतिक इतिहासमा विशिष्ट स्थान ओगटेको उल्लेख गर्नुभयो। “शहीदहरू कहिल्यै मर्दैनन्, उनीहरू सधैं इतिहासका पानामा जीवित रहन्छन्,” उहाँले भन्नुभयो, “यो पुस्तक ७ सय ८५ जना महान् शहीदहरूप्रतिको सच्चा श्रद्धाञ्जली हो, जसले आफ्नो रगतले गणतन्त्रको जग निर्माण गरेका थिए।” उहाँले शहीदका सपना पूरा गर्नु अहिलेको प्रमुख जिम्मेवारी भएको पनि उल्लेख गर्नुभयो।
लुम्बिनी प्रदेशका पूर्वमन्त्री तथा प्रदेश सभा सदस्य दिपेन्द्र पुन ‘सिजल’ले पनि पुस्तकको प्रशंसा गर्दै यसलाई रोल्पाली जनताको वीरताको दस्तावेजका रूपमा व्याख्या गर्नुभयो। उहाँका अनुसार, प्रत्येक शहीद परिवारसम्म यो पुस्तक पुग्नुपर्छ ताकि उनीहरूले राज्यबाट सम्मानित भएको अनुभूति गर्न सकून्।
जिल्ला समन्वय समिति रोल्पाकी प्रमुख सीता आचार्यले पुस्तकले महिला शहीदहरूको योगदानलाई पनि समेटेको उल्लेख गर्दै यसलाई महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिनुभयो। दुर्गम गाउँहरूमा भएका संघर्षका कथाहरू समावेश हुनु यस कृतिको विशेषता रहेको उहाँले बताउनुभयो।
रोल्पा नगरपालिकाका नगर प्रमुखले पनि स्थानीय तहको तर्फबाट यस्ता ऐतिहासिक कार्यलाई निरन्तर सहयोग रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो। इतिहास संरक्षणका लागि विशेष बजेट व्यवस्था गर्ने योजना बनाइएको उहाँले जानकारी दिनुभयो।
आयोजकका अनुसार, पुस्तकमा रोल्पाका ७ सय ८५ जना शहीदहरूको विस्तृत जीवनी समावेश गरिएको छ। यसमा शहीदहरूको जन्म र पारिवारिक पृष्ठभूमि, उनीहरूले क्रान्तिमा होमिनुको कारण, सहादत प्राप्त गरेको स्थान र मिति, तथा जनयुद्धमा उनीहरूको भूमिकाको विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरिएको छ। तेजमान घर्ती ‘दीर्घ’, किमबहादुर थापा ‘सुनिल’, नेपबहादुर केसी ‘परिवर्तन’ र लली रोका मगर ‘वेदना’ लगायतका शहीदहरूको योगदान विशेष रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
आईसीटी फोरमले पहिलो चरणमा एक हजारभन्दा बढी प्रतिहरू प्रकाशन गरेको छ। ती पुस्तकहरू जिल्लाका पुस्तकालय, सरकारी निकाय तथा शहीद परिवारहरूलाई वितरण गरिने जनाइएको छ। साथै, सञ्चारकर्मीहरूलाई यस ऐतिहासिक सामग्रीलाई आम जनतासम्म पुर्याउन सक्रिय भूमिका खेल्न आग्रह गरिएको छ।
कार्यक्रमको समापन गर्दै अध्यक्ष शोभराम रानाले सबै सहभागीप्रति आभार व्यक्त गर्दै आगामी दिनमा जनयुद्धका घाइते तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको विवरण पनि संकलन गर्ने योजना रहेको जानकारी दिनुभयो।
