काठमाडौँ । युरोपमा डिजेल सवारीसाधनमा इन्धन भर्नुभन्दा विद्युतीय सवारीसाधन चार्ज गर्न लाग्ने खर्च औसतमा आधाभन्दा कम रहेको एक अध्ययनले देखाएको छ ।

ब्रसेल्सस्थित वातावरण संरक्षण संस्था ट्रान्सपोर्ट एन्ड इन्भाइरोन्मेन्ट (T&E) ले सार्वजनिक गरेको विश्लेषणले विद्युतीय सवारीसाधनतर्फको रूपान्तरणलाई थप तीव्रता दिनुपर्ने देखाएको हो ।

अध्ययनअनुसार १०० किलोमिटर यात्रा गर्दा डिजेल सवारीसाधनले औसत ६.९ लिटर इन्धन खपत गर्छ भने ब्याट्रीबाट चल्ने विद्युतीय सवारीसाधनले सोही दूरीका लागि औसत २०.२ किलोवाट घण्टा विद्युत् खपत गर्छ ।

प्रतिकिलोवाट घण्टा विद्युत्को औसत मूल्य ०.३४३ युरोका आधारमा गरिएको गणनामा विद्युतीय सवारी चार्ज गर्ने खर्च डिजेलमा लाग्ने खर्चभन्दा उल्लेखनीय रूपमा कम देखिएको हो । अध्ययनले सबैका लागि समान रूपमा इन्धन कर घटाउनुको सट्टा न्यून आय भएका परिवारलाई लक्षित गरी राहत तथा सहयोग उपलब्ध गराउन सुझाव दिएको छ । 

ऊर्जा कम्पनीबाट उठ्ने अतिरिक्त करलाई सार्वजनिक यातायातको विकास र पुराना सवारीसाधन विस्थापन कार्यक्रमका लागि प्रयोग गर्न सकिने पनि संस्थाले जनाएको छ ।

T&E का वरिष्ठ निर्देशक एन्टोनी फ्रोगाटका अनुसार डिजेलको मूल्य उच्च रहेको अवस्थामा युरोप ऊर्जा संकटको संवेदनशील चरणमा छ । अमेरिकाबाट डिजेल निर्यातमा अवरोध आएमा आपूर्ति अभावको जोखिम थप बढ्न सक्ने उनको भनाइ छ ।

उनले दीर्घकालीन रूपमा विद्युतीय सवारीसाधनको विस्तारले पेट्रोलियम पदार्थमाथिको निर्भरता घटाउन सहयोग गर्ने बताए । यद्यपि तत्कालका लागि उपभोक्ता तथा व्यवसायलाई राहत दिने उपाय आवश्यक रहेको उनले जोड दिए ।

अध्ययनअनुसार यस वर्षको सुरुवातको तुलनामा अहिले ५० लिटर डिजेल भर्न करिब ३२ युरो बढी खर्च भइरहेको छ । त्यसमध्ये करिब १६ युरो बराबरको वृद्धि इन्धन प्रशोधनबाट हुने नाफामा भएको वृद्धिसँग सम्बन्धित रहेको उल्लेख छ ।

युरोपेली केन्द्रीय बैंकको अनुमानअनुसार डिजेलको प्रतिलिटर प्रशोधन नाफा फेब्रुअरीमा करिब ०.१० युरो रहेकोमा सेप्टेम्बर १४ आसपास ०.४१ युरो पुगेको थियो । अध्ययनले सवारीसाधनमा इन्धन भर्ने र विद्युतीय सवारी चार्ज गर्ने प्रत्यक्ष खर्चलाई मात्र तुलना गरेको हो ।  यसमा सवारीसाधनको खरिद मूल्य, मर्मतसम्भार तथा अन्य स्वामित्व खर्च समावेश गरिएको छैन ।

यसैगरी, अर्को अध्ययनले युरोपेली संघका नौ प्रमुख बजारमध्ये छवटा बजारमा ब्याट्रीबाट चल्ने विद्युतीय भारी ट्रकको कुल स्वामित्व खर्च डिजेल ट्रकको भन्दा कम रहेको देखाएको छ । ती बजारले युरोपेली संघमा बिक्री हुने नयाँ भारी ट्रकको करिब ४६ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छन् ।

यसबीच, ट्रान्सपोर्ट एन्ड इन्भाइरोन्मेन्टले ऊर्जा संकटको प्रभाव ग्यासमा मात्र सीमित नरहेको भन्दै तेल तथा डिजेलको मूल्यवृद्धितर्फ पनि पर्याप्त ध्यान दिन युरोपेली आयोगलाई आग्रह गरेको छ।