-नवराज तिमल्सिना

परिवर्तनको आशा मानिसको सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो। यही आशाले जनता पटक–पटक नयाँ अनुहारलाई विश्वास गर्छन्, नयाँ नेतृत्वलाई अवसर दिन्छन् र पुरानो व्यवस्थाबाट थाकेका आँखाले नयाँ सरकारतिर हेर्छन्। तर प्रश्न अहिले यही हो—सरकारमा नयाँ अनुहार देखिएपछि जनताको जीवनमा वास्तवमै के परिवर्तन आयो?

जनताले अनुहार परिवर्तन खोजेका थिएनन्, अवस्था परिवर्तन खोजेका थिए।

चुनावका बेला सुनिएका आश्वासनले गाउँदेखि सहरसम्मका नागरिकको मनमा नयाँ सपना जगायो। बेरोजगार युवाले रोजगारीको सपना देखे, किसानले उत्पादनको उचित मूल्य पाउने आशा गरे, मजदुरले श्रमको सम्मान खोजे, विद्यार्थीले गुणस्तरीय शिक्षा र अभिभावकले सहज भविष्यको कल्पना गरे। गरिब परिवारले चुलो बल्ने दिनको प्रतीक्षा गरे।

तर सरकार फेरिएपछि पनि जनताको भान्सामा प्रश्न उस्तै छ—आज ग्यास कसरी किन्ने?

चुलोमा ग्यास सकिँदा घरको बजेट बिग्रन्छ। ग्यास लिन लाइन बस्दा समय खर्च हुन्छ। बजार जाँदा खाद्यान्नको मूल्यले झस्काउँछ। सामान्य परिवारका लागि बिहान–बेलुकाको खाना नै आज एउटा आर्थिक हिसाब बन्न पुगेको छ। आम्दानी उही छ, तर खर्च बढिरहेको छ।

एकातिर सरकार विकासका ठूला कुरा गर्छ, अर्कोतिर विपन्न नागरिक आफ्नो दैनिक खर्च धान्न संघर्ष गरिरहेको छ। गरिबका लागि राजनीति भाषणमा होइन, भान्साको चुलोमा देखिनुपर्छ।

कर तिर्ने जनता, सुविधा खोज्दै सरकार

जनताले राज्यलाई कर तिर्छन्। सामान किन्दा कर, सेवा लिँदा कर, आम्दानीमा कर, घरजग्गामा कर—राज्यको आम्दानीको ठूलो हिस्सा नागरिककै खल्तीबाट आउँछ।

तर नागरिकको प्रश्न सरल छ—कर तिरेपछि मैले के पाएँ?

अस्पताल पुग्दा उपचार महँगो छ। औषधि किन्दा खर्च बढ्छ। स्वास्थ्य सेवा सबैका लागि सहज र सुलभ हुनुपर्ने ठाउँमा सामान्य परिवारले बिरामी पर्दा घरको आर्थिक अवस्था नै डगमगाउने अवस्था आउँछ।

शिक्षाको अवस्था पनि फरक छैन। आफ्ना छोराछोरीलाई राम्रो शिक्षा दिन चाहने अभिभावकले शुल्क, किताब, पोसाक, यातायात र अन्य खर्चको बोझ बोक्नुपर्छ। गरिब परिवारका लागि बच्चाको पढाइ निरन्तरता दिनु नै चुनौती बन्दै जान्छ।

स्वास्थ्यमा कर, शिक्षामा खर्च, खाद्यान्नमा महँगी र रोजगारीमा अनिश्चितता—यस्तो अवस्थामा जनताले नयाँ सरकारसँग नयाँ आशा नगरे कससँग गर्ने?

नयाँ अनुहार, पुरानै शैली?

सरकारमा नयाँ अनुहार आउनु आफैंमा नराम्रो कुरा होइन। लोकतन्त्रको सुन्दर पक्ष नै नेतृत्व परिवर्तनको सम्भावना हो। नयाँ मानिस आउँदा नयाँ सोच आउन सक्छ, नयाँ नीति बन्न सक्छ र पुराना समस्या समाधान गर्ने नयाँ प्रयास हुन सक्छ।

तर अनुहार नयाँ भएर मात्र शासन नयाँ हुँदैन।

शासनको शैली बदलिनुपर्छ। निर्णय गर्ने तरिका बदलिनुपर्छ। जनतासँगको सम्बन्ध बदलिनुपर्छ। सरकारी कार्यालयमा नागरिकले पाउने व्यवहार बदलिनुपर्छ। भ्रष्टाचार, ढिलासुस्ती, पहुँच र बिचौलियाको संस्कृति अन्त्य गर्ने इच्छाशक्ति देखिनुपर्छ।

जनताले मन्त्रीको नयाँ अनुहारभन्दा आफ्नो जीवनमा आएको नयाँ अनुभूति हेर्न चाहन्छन्।

बेरोजगार युवाले रोजगारी पाए कि पाएनन्?

किसानले आफ्नो उत्पादनको मूल्य पाए कि पाएनन्?

गरिबले सहज उपचार पाए कि पाएनन्?

विद्यार्थीले गुणस्तरीय शिक्षा पाए कि पाएनन्?

श्रमिकको जीवन सुरक्षित भयो कि भएन?

बजारमा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य घट्यो कि घटेन?

यी प्रश्नको उत्तर नै सरकारको वास्तविक उपलब्धिको मापन हो।

जनताको आशा अझै मरेको छैन

सबैभन्दा ठूलो कुरा के हो भने जनता अझै निराश भएर घरभित्र थुनिएका छैनन्। उनीहरू अझै आशावादी छन्। उनीहरू सरकारलाई अवसर दिन तयार छन्।

किनकि नेपाली जनता परिवर्तन चाहन्छन्, तर अराजकता होइन। उनीहरू विकास चाहन्छन्, तर भाषण मात्र होइन। उनीहरू रोजगारी चाहन्छन्, विदेशिने बाध्यता होइन। उनीहरू सस्तो र सहज स्वास्थ्य सेवा चाहन्छन्, उपचार गर्न घर बेच्नुपर्ने अवस्था होइन।

एउटी आमाले छोराछोरीको भविष्यका लागि गरेको त्याग, एउटा बाबुले बिहानैदेखि साँझसम्म गरेको श्रम र एउटा युवाले हातमा प्रमाणपत्र बोकेर रोजगारी खोज्दै हिँडेको दृश्यभित्र देशको वास्तविक तस्वीर लुकेको छ।

त्यसैले सरकारका लागि सबैभन्दा ठूलो परीक्षा संसद् भवनभित्र होइन, जनताको घरको चुलो अगाडि भइरहेको छ।

ग्यासको लाइनमा उभिएको नागरिक, बजारमा मूल्य सोधेर खाली हात फर्किएको गृहिणी, अस्पतालको बिल हेरेर चिन्तित भएको परिवार, शुल्क तिर्न नसक्दा तनावमा परेको विद्यार्थी र रोजगारी नपाएर विदेशको टिकट खोजिरहेको युवा—यी सबै अहिलेको शासनका मौन परीक्षक हुन्।

अब जनताले नारा होइन, नतिजा खोजेका छन्

राजनीतिमा नयाँ अनुहार आउनु स्वागतयोग्य छ। तर नयाँ अनुहारसँगै नयाँ कार्यशैली र नयाँ परिणाम पनि आउनुपर्छ।

जनताको भोट केवल सरकार बनाउन दिइएको कागज होइन, विश्वासको दस्तावेज हो।

त्यो विश्वासको सम्मान गर्न सरकारले जनताको दैनिक जीवन सहज बनाउनुपर्छ। महँगी नियन्त्रण, रोजगारी सिर्जना, गुणस्तरीय शिक्षा, सुलभ स्वास्थ्य सेवा, उत्पादन वृद्धि, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सार्वजनिक सेवामा सुधार अब भाषणका विषय होइनन्—यी तत्काल पूरा गर्नुपर्ने जिम्मेवारी हुन्।

जनताले धेरैपटक सरकार बदले। अनुहार बदले। दल बदले। नेतृत्व बदले। तर अब उनीहरू एउटा कुरा मात्र बदलिएको हेर्न चाहन्छन्—आफ्नो जीवन।

यदि नयाँ सरकार पनि पुरानै पीडा, पुरानै प्रक्रिया र पुरानै बहानाको निरन्तरता मात्र बन्न पुग्यो भने नयाँ अनुहारको अर्थ के रहला?

जनताले सिंहदरबारमा नयाँ अनुहार देखेका छन्।

अब उनीहरू आफ्नो घरमा नयाँ उज्यालो देख्न चाहन्छन्।

चुलोमा सहजै ग्यास बलोस्।

भान्सामा खाद्यान्नको अभाव नहोस्।

छोराछोरीले पैसाको अभावमा पढाइ छोड्न नपरोस्।

बिरामी पर्दा उपचारको डर नहोस्।

युवाले भविष्य खोज्न विदेशिनैपर्ने बाध्यता नहोस्।

यही हो जनताको वास्तविक परिवर्तन। यही हो नयाँ सरकारसँगको आशा। र यही आशाको जवाफ अब भाषणले होइन, कामले दिनुपर्ने समय हो।