काठमाडौं । नेपाली हिन्दु महिलाहरूको प्रमुख धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्व हरितालिका तीज आज देशभर श्रद्धा र उत्साहका साथ मनाइँदैछ। भाद्र शुक्ल तृतीयाका दिन पर्ने यस पर्वमा व्रतालु महिलाहरूले भगवान् शिव र माता पार्वतीको पूजा–आराधना गर्ने परम्परा छ।
तीजमा विवाहित महिलाले श्रीमान्को दीर्घायु, सुख–समृद्धि तथा पारिवारिक कल्याणको कामना गर्दै व्रत बस्ने गर्छन्। अविवाहित महिलाले भने आफूले चाहेको योग्य जीवनसाथी प्राप्त होस् भन्ने धार्मिक विश्वासका साथ उपवास बस्ने परम्परा छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार तीजको व्रत निराहार, जलाहार र फलाहार गरी विभिन्न तरिकाले बस्ने गरिन्छ। आफ्नो स्वास्थ्य र क्षमताअनुसार व्रत बस्नुपर्ने मान्यता रहेको धर्मशास्त्रका जानकारहरू बताउँछन्।
पौराणिक कथाअनुसार हिमालयकी पुत्री पार्वतीले भगवान् शिवलाई पति रूपमा प्राप्त गर्न कठोर तपस्या गरेकी थिइन्। पार्वतीको तपस्याबाट प्रसन्न भएर शिवले उनलाई पति रूपमा स्वीकार गरेको कथासँग हरितालिका तीजको धार्मिक महत्त्व जोडिएको पाइन्छ।
शिव–पार्वतीको आराधना गरी व्रत बस्दा पारिवारिक सुख, शान्ति, समृद्धि तथा मनोकामना पूरा हुने धार्मिक विश्वास छ। यही विश्वासका कारण तीजका दिन बिहानैदेखि काठमाडौंको लगायत देशभरका शिवालयमा भक्तजनको उल्लेख्य भीड लागेको छ।
तीज केवल धार्मिक पर्वका रूपमा मात्र नभई नेपाली समाजमा महिला दिदीबहिनीबीच भेटघाट, आत्मीयता र सांस्कृतिक अभिव्यक्तिको अवसरका रूपमा समेत स्थापित हुँदै आएको छ।
